Werk neemt voor de meeste mensen veel tijd in beslag, waardoor een conflict met een collega of leidinggevende veel invloed kan hebben op hoe je je voelt. Dit artikel beschrijft hoe een conflict stress kan veroorzaken, wat je kunt doen en wanneer mediation een rol kan spelen.
Hoe kan een conflict op het werk stress veroorzaken?
Een conflict op het werk kan veel zorgen, stress en slapeloze nachten opleveren. Dat kan te maken hebben met de hoeveelheid tijd die je op je werk doorbrengt en met het feit dat je de betrokkenen vaak ziet. Sommige mensen gaan met tegenzin naar hun werk. Ook de sfeer op de werkvloer kan eronder lijden wanneer duidelijk is dat collega's ruzie hebben.
Een conflict dat lang aanhoudt, kan een rol spelen bij klachten, in sommige gevallen ook bij een ziekmelding of burn-outklachten. Dat verschilt per persoon en per situatie. Andersom kan verzuim ook de oorzaak zijn van een arbeidsconflict. Oorzaak en gevolg liggen daardoor niet altijd vast.
Wat kun je doen bij stress door een conflict op het werk?
Heb je klachten, dan zijn de huisarts of de bedrijfsarts de aangewezen personen om te beoordelen wat er aan de hand is en wat je nodig hebt. De bedrijfsarts kan ook adviseren over vervolgstappen op het werk, waaronder mediation.
Een conflict bouwt zich meestal langzaam op. Signalen zijn bijvoorbeeld meer vermijding, een negatieve sfeer, meer fouten en stilzwijgen. Hoe eerder de onvrede is weggenomen, hoe beter. Bij het conflict zelf is een gesprek met de betrokkene vaak een eerste stap, als dat veilig voelt. Een goed gesprek kan de situatie verhelderen, en het helpt om afspraken uit dat gesprek op papier te zetten.
Wanneer helpt mediation bij een conflict op het werk?
Komt een gesprek tussen de betrokkenen niet verder, dan is arbeidsmediation een van de mogelijkheden om het conflict aan te pakken. Dat geldt ook wanneer het conflict zich verhardt of een ziekmelding verband houdt met de spanningen op het werk.
Bij arbeidsmediation voeren de betrokkenen het gesprek onder begeleiding van een mediator. De mediator leidt de gesprekken, stelt vragen en let erop dat alle deelnemers hun verhaal kunnen doen. De mediator geeft ruimte aan emoties en zoekt naar de onderliggende belangen. De mediator is geen rechter en beoordeelt niet wie gelijk heeft. Deelname is vrijwillig en niemand hoeft in te stemmen met een uitkomst waar hij of zij niet achter staat. De gesprekken zijn besloten en de deelnemers tekenen een geheimhoudingsverklaring. Volgens Uw ArbeidsMediator mag wat je zegt later niet tegen je worden gebruikt op de werkvloer.
Bij ziekteverzuim speelt de Wet verbetering poortwachter een rol. Die wet is bedoeld om langdurig verzuim te voorkomen en bepaalt dat werknemer en werkgever samen verantwoordelijk zijn voor re-integratie. Volgens Uw ArbeidsMediator komt het regelmatig voor dat een bedrijfsarts in zo'n situatie mediation aanbeveelt. Mediation vervangt geen medische beoordeling. De arts beoordeelt de klachten en de mediator begeleidt het gesprek over het conflict.
Herman Schaeffer is MfN-arbeidsmediator in Overijssel en werkt ook als vertrouwenspersoon. Hij is lid van de Landelijke Vereniging Vertrouwenspersonen, werkt sinds 2015 fulltime als MfN-registermediator en heeft verzuimmediation als een van zijn specialismen. Het netwerk heeft ook mediators in andere regio's, zoals Charlotte Schilt, arbeidsmediator in Groningen, Friesland en Flevoland.
Wat kun je van mediation verwachten?
Een mediation kan uit een enkel gesprek bestaan of uit een langer traject. Soms is één gesprek genoeg om de lucht te klaren. De mediator moedigt de deelnemers aan zelf oplossingen te bedenken, zoals een andere verdeling van het werk, betere communicatie of duidelijkere afspraken over taken, en legt de afspraken vast. Meer begrip voor elkaar kan op zich al helpen. Mediation is ook mogelijk tussen collega's, teams of afdelingen, en een mediator kan in een vroeg stadium worden ingeschakeld, wanneer er spanning is maar nog geen echt conflict.
Daarnaast kijkt de mediator vooruit en bespreekt met de deelnemers hoe nieuwe conflicten zijn te voorkomen. Mediation biedt geen garantie dat een conflict wordt opgelost. Iedere deelnemer kan op elk moment besluiten te stoppen. Leidt mediation niet tot een oplossing, dan blijft een juridische procedure mogelijk. Blijkt de werkrelatie niet meer te herstellen, dan kan de mediator een afscheid begeleiden dat voor beide partijen passend is. Volgens Uw ArbeidsMediator betaalt in arbeidsrelaties meestal de werkgever de kosten, geheel of grotendeels, en wordt dit vooraf in de mediationovereenkomst vastgelegd.